Οι συμβολισμοί της Μεγάλης Εβδομάδας: Μεγάλη Τρίτη

Τη Μεγάλη Τρίτη κυριαρχούν η παραβολή των δέκα παρθένων και το μοναδικού ποιητικού κάλλους, τροπάριο της Κασσιανής.

Η παραβολή των δέκα παρθένων

Η Βασιλεία των ουρανών μοιάζει με δέκα παρθένες οι οποίες αφού πήραν μαζί τους τα λυχνάρια τους πήγαν να υποδεχθούν τον νυμφίο. Πέντε από αυτές ήταν σώφρονες και φρόντισαν να έχουν μαζί τους απόθεμα λαδιού για τα λυχνάρια τους, ενώ οι άλλες πέντε ήταν ανόητες και δεν φρόντισαν να έχουν μαζί τους το αναγκαίο απόθεμα λαδιού. Επειδή δε αργούσε ο νυμφίος και η νύχτα προχωρούσε έπεσαν να κοιμηθούν. Τα μεσάνυχτα ακούστηκε μια γοερή κραυγή η οποία ανήγγειλε τον ερχομό του νυμφίου. Οι παρθένες σηκώθηκαν για να προαπαντήσουν τον νυμφίο. Οι μεν σώφρονες παρθένες που είχαν απόθεμα λαδιού άναψαν τα λυχνάρια τους, οι δε μωρές ζητούσαν απεγνωσμένα από τις σώφρονες να τους δώσουν λίγο λάδι. Εκείνες τους απάντησαν πως μόλις αρκεί για τα δικά τους τα λυχνάρια και καλά θα κάνουν να πάνε να αγοράσουν. Οι ανόητες παρθένες έτρεξαν να αγοράσουν λάδι, αλλά εν τω μεταξύ ο νυμφίος έφθασε και μπήκε στο χώρο του γάμου με τις πέντε φρόνιμες και έκλεισε την πόρτα. Οι ανόητες παρθένες έφθασαν μετά και άρχισαν να φωνάζουν Κύριε, Κύριε άνοιξέ μας. Αυτός τους απάντησε αλήθεια σας λέγω πως δεν σας γνωρίζω και έμειναν τελικά έξω του νυμφώνος.
Η παραβολή κλείνει με την προτροπή της εγρήγορσης, καθώς δεν είναι γνωστή η ώρα και η μέρα που ο νυμφίος της Εκκλησίας, ο Κύριος, έρχεται. Φυσικά, κανείς γνωρίζει και ποια θα είναι η στιγμή του θανάτου του, και θα κληθεί να παρουσιαστεί ενώπιον του Κυρίου.

Σκοπός της παραβολής των δέκα παρθένων είναι να θυμίσει στους πιστούς πως η Δευτέρα Παρουσία του Κυρίου θα γίνει ξαφνικά. Γι’ αυτό θα πρέπει οι πιστοί να είναι πάντα έτοιμοι να Τον υποδεχθούν. Διαφορετικά, κινδυνεύουν να μείνουν έξω από τη βασιλεία του Θεού. «Γρηγορείτε και προσεύχεσθε» είπε ο Κύριος τη νύχτα στη Γεθσημανή (Μάρκ.14:38).

Το τροπάριο της Κασσιανής

Κύριε, ἡ ἐν πολλαῖς ἁμαρτίαις περιπεσοῦσα γυνή,
τὴν σὴν αἰσθομένη θεότητα, μυροφόρου ἀναλαβοῦσα τάξιν,
ὀδυρομένη, μύρα σοι, πρὸ τοῦ ἐνταφιασμοῦ κομίζει.
Οἴμοι! λέγουσα, ὅτι νύξ μοι ὑπάρχει, οἶστρος ἀκολασίας,
ζοφώδης τε καὶ ἀσέληνος ἔρως τῆς ἁμαρτίας.
Δέξαι μου τὰς πηγὰς τῶν δακρύων,
ὁ νεφέλαις διεξάγων τῆς θαλάσσης τὸ ὕδωρ
κάμφθητί μοι πρὸς τοὺς στεναγμοὺς τῆς καρδίας,
ὁ κλίνας τοὺς οὐρανοὺς τῇ ἀφάτῳ σου κενώσει.
Καταφιλήσω τοὺς ἀχράντους σου πόδας,
ἀποσμήξω τούτους δὲ πάλιν τοῖς τῆς κεφαλῆς μου βοστρύχοις
ὧν ἐν τῷ παραδείσῳ Εὔα τὸ δειλινόν,
κρότον τοῖς ὠσὶν ἠχηθεῖσα, τῷ φόβῳ ἐκρύβη.
Ἁμαρτιῶν μου τὰ πλήθη καὶ κριμάτων σου ἀβύσσους
τίς ἐξιχνιάσει, ψυχοσῶστα Σωτήρ μου;
Μή με τὴν σὴν δούλην παρίδῃς, ὁ ἀμέτρητον ἔχων τὸ ἔλεος.

Η Κασσιανή ήταν βυζαντινή ποιήτρια του 9ο αιώνα μ.Χ. Η ίδια έγινε μοναχή και αφιερώθηκε στη λατρεία του Θεού και την ποίηση, αφού την απέρριψε ο αυτοκράτορας Θεόφιλος για σύζυγο. Οι βυζαντινούς χρονικογράφοι αναφέρουν πως η μητέρα του αυτοκράτορα Θεόφιλου, ακολουθώντας την οικογενειακή παράδοση για την εκλογή νύφης, προσκάλεσε στην Αυλή τις πιο όμορφες και επιφανείς κοπέλες της αυτοκρατορίας. Δώδεκα πανέμορφες παρθένες ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα. Η μητέρα του αυτοκράτορα, Ευφροσύνη, του έδωσε εντολή να δώσει το χρυσό μήλο σε εκείνη που θα επέλεγε για σύζυγο.
Ο Θεόφιλος θαμπώθηκε από την ομορφιά της Κασσιανής και θέλοντας να δοκιμάσει την ευφυΐα της της είπε: «από τη γυναίκα ξεκινούν όλα τα κακά», υπονοώντας την Εύα και το προπατορικό αμάρτημα. Όμως η Κασσιανή τον αποστόμωσε απαντώντας του «και από τη γυναίκα πηγάζουν τα καλύτερα», υπονοώντας την Παναγία και τη γέννηση του Χριστου.
Η απάντηση κακοφάνηκε στον αυτοκράτορα, που αποφάσισε να «τιμωρήσει» την Κασσιανή δίνοντας το χρυσό μήλο στην σεμνή Θεοδώρα.

Σημείωση για τη συγγραφέα:

Η Αγγελίνα Κ. Παπαϊωάννου είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια του προγράμματος «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός» του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού (πρώην Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας) της Θεολογικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πτυχιούχος των προπτυχιακών σπουδών του ίδιου τμήματος, καθώς και δημοσιογράφος με σπουδές στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας.

Άλλα άρθρα της Αγγελίνας Παπαϊωάννου

5 1 vote

Αξιολογήστε το άρθρο / Article Rating

SpIrto Web Radio

From the blog

Οι συμβολισμοί της Μεγάλης Εβδομάδας: Μεγάλη Τρίτη

Η παραβολή των δέκα παρθένων

Το τροπάριο της Κασσιανής

Σημείωση για τη συγγραφέα:

Άλλα άρθρα της Αγγελίνας Παπαϊωάννου