Οι συμβολισμοί της Μεγάλης Εβδομάδας: Μεγάλη Πέμπτη

Την Μεγάλη Πέμπτη θυμόμαστε τον Ιερό Νιπτήρα, τον Μυστικό Δείπνο, την Προσευχή του Υιού προς τον Πατέρα και την Προδοσία. Τέσσερις πράξεις που έγιναν διαδοχικά το ίδιο βράδυ.

Ο Ιερός Νιπτήρ

Πριν αρχίσει το δείπνο και αφού όλοι βρίσκονταν συγκεντρωμένοι, ο Ιησούς σηκώνεται, αφαιρεί τα εξωτερικά του ρούχα και τυλίγεται με μια ποδιά πάνω από τα μεσοφόρια Του. Βάζει νερό σε μια λεκάνη που χρησιμοποιούσαν οι άνθρωποι της οικίας για να πλένουν τα πόδια τους, και ξεκινά μόνος Του να πλένει τα πόδια των Μαθητών Του.
Πρώτα πήγε στον Ιούδα και μετά στo Πέτρο, ο οποίος παρακαλούσε τον Κύριο να σταματήσει. Ο Ιησούς του απάντησε: Εάν δεν σου πλύνω τώρα τα πόδια, εάν με ταπεινοφροσύνη και εμπιστοσύνη δεν υπακούσεις σε μένα, δεν είναι δυνατόν να έχεις πλέον θέση μαζί μου”. Ύστερα από το λόγο Του, ο Πέτρος προέτρεψε τον Κύριο να συνεχίζει, μη θέλοντας η ανυπακοή του να γίνει ο λόγος που θα χωριστεί από Εκείνον. Αφού έπλυνε τα πόδια όλων ο Κύριος, φόρεσε τα ρούχα του και ξανά κάθισε.

Εν ολίγοις, ο Ιησούς συμβούλευσε τους μαθητές του να είναι ταπεινοί, να μην αποζητούν τα πρωτεία και να έχουν αγάπη μεταξύ τους. Το μάθημα αυτό μας το μεταφέρει και ο Ευαγγελιστής Ιωάννης καταγράφοντας τη διδαχή του Κυρίου:
“Εάν, λοιπόν, εγώ, ο Κυριος και ο Διδάσκαλος, έπλυνα τα πόδια σας, οφείλετε και σεις με ταπεινοφροσύνη και αγάπη να πλύνετε ο ένας του άλλου τα πόδια. Διότι εγώ σας έδωσα ένα τέλειο παράδειγμα, να πράττετε και εσεις όπως και εγώ έπραξα σε σας. Σας διαβεβαιώνω, ότι δεν υπάρχει δούλος ανώτερος από τον κύριό του ούτε απεσταλμένος μεγαλύτερος από εκείνον, που τον έστειλε. Εγώ είμαι ο Κύριος και ο Διδάσκαλος, εσεις οι δούλοι και οι Απόστολοί μου. Εάν εγώ τόσο ταπεινώθηκα απέναντί σας, ώστε να πλύνω τα πόδια σας και εσεις, που είστε σύνδουλοι και συνάδελφοι μεταξύ σας, πρέπει να υπηρετείτε ο ένας τον άλλον με προθυμία, ταπεινοφροσύνη και αγάπη.”

Ο Μυστικός Δείπνος

Μετά τον Ιερό Νιπτήρα, ο Ιησούς δείπνησε στην με τους δώδεκα Μαθητές του. Ευλόγησε το ψωμί και το κρασί και μ’ αυτό τον τρόπο παρέδωσε το Mυστήριο της Θείας Ευχαριστίας. Αφού κάθισε στο τραπέζι του δείπνου, ο Κύριος θέλησε να ξεκαθαρίσει την υπόθεση του προδότη μαθητή. Δεν ήταν δυνατόν να καθίσει μαζί τους στην παράδοση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας και να κοινωνήσει. Λέει λοιπόν ο Κύριος: “Ένας από εσάς θα με παραδώσει.” Τα λόγια Του φυσικά έφεραν αναστάτωση στην ομήγυρη. Δεν περίμεναν οι μαθητές να ακούσουν τέτοια συνταρακτική δήλωση και άρχισαν να αναρωτιούνται ποιος είναι αυτός.
Ο αγαπημένος μαθητής του Κυρίου, ο Ιωάννης γέρνοντας στο στέρνο του Διδασκάλου ρώτησε εξ’ ονόματος όλων: “Κύριε, ποιος είναι εκείνος που θα σε προδώσει;” και ο Κύριος απάντησε: “Είναι εκείνος στον οποίο θα δώσω το ψωμί αφού το βουτήξω στο ζωμό”. Και το έδωσε στον Ιούδα. Αυτός το έφαγε και “μπήκε μέσα του ο σατανάς” (Ιωαν.13,27).
Ο Ιησούς τον παρότρυνε να κάνει αυτό που πρόκειται να κάνει το ταχύτερο δυνατόν. Ο προδότης μαθητής έφυγε βιαστικά.

Στη συνέχεια, ο Κύριος προέβη στη σύσταση του Μυστηρίου της Θείας Ευχαριστίας. Πήρε τον άρτο και αφού ευχαρίστησε τον Θεό, τον τεμάχισε και έδωσε στους μαθητές του λέγοντας: «Λάβετε, φάγετε, τούτο εστι το σώμα μου», το αληθινό το πραγματικό. Ύστερα πήρε το ποτήριο, που ήταν γεμάτο με οίνο και αφού ανέπεμψε ευχαριστήριο δέηση στο Θεό Πατέρα έδωσε στους μαθητές Του λέγοντας: “τούτο είναι το αίμα μου, με το οποίον επικυρώνεται η νέα διαθήκη, και το οποίον χύνεται δια την σωτηρίαν πολλών”.
Αφού κοινώνησαν όλοι και έφαγαν, ο Κύριος μίλησε και απεύθυνε την τελευταία αποχαιρετιστήρια ομιλία Του στους Mαθητές Του.

Ο Κύριος, λοιπόν, παραδίδει το μυστήριο της Θείας Ευχαριστίας ή Θείας Κοινωνίας. Τι συμβαίνει όμως στον άνθρωπο που κοινωνεί; Όταν ο άνθρωπος μεταλαμβάνει, η ύπαρξή του γεμίζει από τον Κύριο. Λαμβάνει σώμα και αίμα Χριστού, ώστε ο Λυτρωτής να τον ανακαινήσει εσωτερικά, να φωτίσει , να ενδυναμώσει και να τροφοδοτήσει τις αρετές του. Παράλληλα, να βοηθήσει στον κατευνασμό των παθών, εφόσον ο άνθρωπος αγωνίζεται για την παύση τους. Έτσι αρχίζει το πρώτο στάδιο της κάθαρσης ώστε ο άνθρωπος με τον προσωπικό αγώνα του να φτάσει στον φωτισμό και την κατά Χάριν Θέωση ώστε να ολοκληρωθεί εν Χριστώ.

Η προσευχή και η προδοσία

Μετά το δείπνο βγήκαν όλοι και πορεύτηκαν προς τη Γεσθημανή. Ο Κύριος απομακρύνθηκε για να προσευχηθεί, γεμάτος οδύνη και στεναχώρια για τα όσα επρόκειτο να συμβούν. Επιστρέφοντας βρήκε τους μαθητές Του να κοιμούνται και τους είπε να αγρυπνούν, να προσέχουν και να προσεύχονται, διότι το πνεύμα μπορεί να είναι πρόθυμο να υποταχθεί στο θείο θέλημα, μα το σώμα και η ανθρώπινη φύση είναι ασθενή. Και αποσύρεται ξανά για να ολοκληρώσει την προσευχή Του. Μόλις συμπληρώνει την εναγώνια εκείνη προσευχή, φθάνει ο Ιούδας με τους στρατιώτες και αφού χαιρετάει και φιλάει το δάσκαλό Του, Τον παραδίδει.

Ο Κύριος με την προσευχή, δεν προσπαθεί να αποφύγει την μοίρα και τα γεγονότα που πρόκειται να συμβούν. Ζητά από το Θεό τη δύναμη για να ανταπεξέλθει και να μην χαλάσουν τα προοικονομημένα σχέδια για τη σωτηρία των ανθρώπων. Ο Κύριος γνώριζε εξ αρχής το σκοπό της ενσαρκώσεώς του και δεν ήταν άλλος από τη λύτρωση του ανθρωπίνου γένους.
Στην συγκεκριμένη αφήγηση της Καινής Διαθήκης, βρίσκουμε δυο φράσεις που λέμε πολύ συχνά στον καθημερινό μας λόγο:
+ Παρένεγκε τὸ ποτήριον ἀπ᾿ ἐμοῦ τοῦτο (απομάκρυνε το ποτήρι αυτό από εμένα, αντίστοιχα σήμερα λέμε, να μην το πιω αυτό το πικρό ποτήρι)
+ Τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σάρξ ἀσθενής

Σημείωση για τη συγγραφέα:

Η Αγγελίνα Κ. Παπαϊωάννου είναι μεταπτυχιακή φοιτήτρια του προγράμματος «Ορθόδοξη Θεολογία και Χριστιανικός Πολιτισμός» του τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Χριστιανικού Πολιτισμού (πρώην Ποιμαντικής και Κοινωνικής Θεολογίας) της Θεολογικής σχολής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και πτυχιούχος των προπτυχιακών σπουδών του ίδιου τμήματος, καθώς και δημοσιογράφος με σπουδές στο Εργαστήρι Δημοσιογραφίας.

Άλλα άρθρα της Αγγελίνας Παπαϊωάννου

5 1 vote

Αξιολογήστε το άρθρο / Article Rating

SpIrto Web Radio

From the blog